25.11.2011 ETHIOPIA
ZOR, Ethiopia’yı anlatmak ; Yaşamak gerek !
Zeminden aşağıya
doğru kayayı oyarak yapılan onlarca kiliseyi,
Kuru sezonda 45
derece ortalama ile dünyanın en sıcak çölünü,
Fokur fokur
kaynayan kıpkırmızı yanardağ lav gölünü,
Henüz 20-30 sene
önce varlıkları keşfedilmiş ilkel kabileleri
Kolay değilmiş
anlatmak.
Güç bir seyahat
yaptık.
Herseyin en
iyisi seçilmişti oysa.
Var olan buymus
meger.
Kapısı olmayan
tuvaletler,
Suyu olmayan
tuvaletler,
Hiç olmayan
tuvaletler,
Duşu olmayan
Resort’lar,
Çamur içinde
Lodge’lar.
Tozlu, taşlı,
balçık, bitmeyen yollar.
Çetindi,
yorucuydu , ama muhteşemdi.
Ortaçağa doğru
bir yolculuktu.
Tarihler
öncesineydi.
3 milyon 200 bin
yıl önce yaşamış Lucy.
Homo Sapiens’in
atalarından,
İki ayak üstünde
yürüyen bir dişi iskelet.
İddia o ki,
insan nesli ilk Ethiopia’da ortaya çıkmış.
Kahvenin de
doğum yeri Ethiopia.
3 Büyük semavi
din için de önemli topraklar.
Nufüsün % 50’si
Ethiopia Ortodox kilisesine mensup.
Hıristiyanlığı
devlet dini olarak kabul eden ikinci ülke Ethiopia.
Kökleri ise
Museviliğe dayalı.
Ortaçağda Musevi
asıllı Solomon Hanedanı iktidarda.
615’de ise Hz.
Muhammed’in kızı,
Hz. Ömer ve 14
Müslüman ile birlikte
Ethiopia’ya
sığınmışlar ve İslam dini ile tanıştırmışlar insanları.
Müslüman nüfüs %
32 ,
Karaderili
Museviler ise epeyce azalmışlar.
Zaman zaman
gizli servisler aracılığı ile gizlice Israil’e kaçırılmışlar.
Jamaika’daki
Rastafari dini hareketinin de kökleri Ethiopia’da.
Tarihi boyunca
sömürge olmamış Ethiopia.
Yalnızca
Mussolini devrinde kısa süre Italya’nın işgaline uğramış.
Efsane imparator
Haile Selassie Italyan’ları yenerek Habeşistan’dan kovmuş.
1974’de askeri
darbe ile Haile Selassie tahttan indirilince,
İktidara gelen
komunistler 1991’e kadar çok kan dökmüş.
Sonrasında
demokrasi var.
Ama seçimler
şaibeli ve halk mutsuz.
Adı konmamış bir
diktatörlük var gibi.
Türkiye’nin bir
buçuk katı yüzölçümünde nüfüs 85 milyon
Oysa 1935’te
sadece 15 milyon
Nufüsü en hızla
artan ülkelerden biri.
Galiba en büyük
sorun bu.
Okuma yazma
oranı % 43
Ortalama ömür
56.
Okuma yazma
çağındaki çocukların % 66’sı okula gidiyor.
Zorunlu değil,
karar Ailelerin.
Ortaokul’da bu oran
% 31
Ailenin
sürüsünün çocuğa emanet edilme yaşı 4.
% 80 nufüs
tarımla uğraşıyor.
Afrika’nın en
çok kahve ve bal üreten ülkesi.
Farklı kültürü
olan ve farklı dilleri konuşan 80 civarında etnik grup var.
Deri renkleri
siyahtan çok kahverengiye yakın.
Galiba biraz
Arap yarımadasından da karışmalar olmuş.
Resmi dil
Amharic language
Yazmaya okumaya
imkan yok.
Alfabe’da 26
harf, bazıları kelimeye göre farklı okunuyor.
Kişi başı milli
gelir 365 Dolar.
Ortalama aylık
maaş 46 Dolar,
Asgari ücret
aylık 15 Dolar.
Herkes gibi
Gregorian takvimi kullanmıyorlar.
Julien takvimine
benzeyen kendi takvimlerini var.
7 yıl geriden
geliyor.
Senede 13 ay
var.
12 ay 30
çekiyor.
13. ay ise
sadece 5 gün.
Saat dilimi
Türkiye ile aynı.
Ama gündüz saati
gece 12’de değil sabah 6’da başlıyor.
Yani sabah 8’de
Ethiopia’lılar için saat 2.
Gece 10’da ise
saat 4.
Doğu Afrika’nın
en hızlı büyüyen ekonomisine en büyük darbe AIDS’ten.
Genel nüfüsün %
2,1’nde HIV virüsü var.
Addis Ababa’da
bu oran % 7,5
Başkentte 2007
yılında ölümlerin yarıya yakını AIDS sebebi ile.
Buna rağmen ülke
genelinde en fazla ölüm Malaria’dan. (Sıtma)
İkinci sırada
Tüberküloz, üçüncü AIDS.
Kalp, koroner
hastalıkları ve kanser neredeyse yok.
17 gün boyunca
sedece 1 kişiyi sigara içerken gördük.
Tek şişman ise
şöförümüzdü.
Başka bir
Dünya’daydık.
Adaptasyon zorluğunu
orada değil,
Dönünce
Türkiye’de yaşadık.
Nesrin-Kemal